niedziela, 26 maja 2019

Bardo - most na Nysie, odsłonięcie

Dzisiaj wpis bardzo nietypowy, wręcz pierwszy tego rodzaju - i oby nie ostatni.
Chcemy Wam pokazać odsłonięcie nowego pomnika św. Jana Nepomucena.
Zapraszamy do Barda, miasta w powiecie ząbkowickim, siedziby gminy. Miejscem akcji jest zabytkowy most kamienny z 1515 r. na Nysie Kłodzkiej.

Taki był finał wczorajszego spotkania, kolejny z widoków, dla których warto wstąpić do Barda:


Ale po kolei...
Fundatorem odbudowy figury św. Jana Nepomucena istniejącej na tym moście do 1945 r. był Oddział Dolnośląski Związku Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej. Pomysłodawcą i motorem skomplikowanego przedsięwzięcia był Leszek Budych, członek ZMRP. Jest on też autorem dużego i bardzo merytorycznego bloku artykułów na ten temat w Biuletynie ZMRP nr 15/2019, rozdawanym podczas uroczystości odsłonięcia. Z tych artykułów zaczerpnęliśmy garść fachowych informacji.
Poniżej okładka biuletynu i 2 reprodukcje historycznych zdjęć, w tym zniszczonej przez Niemców figury sprzed ponad 70 lat:


Przechodzimy więc do soboty 25 maja 2019 r. Dzień był pochmurny, 15 km od Barda lało jak z cebra, a w samym Bardzie nie spadła ani kropla deszczu. Przed uroczystością straszyły ciężkie chmury, ale coraz częstsze były przejaśnienia:


Na początku było kilka przemów. Z lewej strony autorka pomnika - artystka rzeźbiarka Beata Małecka. Są tam też m.in.: burmistrz Barda, starosta ząbkowicki i proboszcz bardzkiej parafii. Przemawia pomysłodawca - Leszek Budych.


Odsłonięcie pomnika odbyło się z lekkimi kłopotami, ale mostowcy dali radę...


Później jeszcze wypowiedź autorki, podziękowania i pamiątkowe zdjęcia:


A sam pomnik?
Po odsłonięciu rozmawialiśmy na jego temat z autorką pomnika - Beatą Małecką. Przyznała się do inspiracji pomnikiem sprzed kościoła św. Macieja we Wrocławiu autorstwa Jana Urbańskiego, w tym do szczególnej wagi spojrzenia Jana na krucyfiks i opowiedziała o swojej wizji artystycznej, w tym o niezbędnych uproszczeniach.

Cokół pomnika stoi na filarze środkowego przęsła mostu, od strony górnej wody:


Figura została wykonana z bloku piaskowca pochodzącego ze złoża Sielec 1 w gminie Żarnowiec powiat Opoczno.
Gotowy pomnik został zabezpieczony preparatem do hydrofobizacji Hydroksanem Aqua.
Figura została wykonana w stylu barokowym, lecz z widocznymi uproszczeniami detali.


Poniżej figury zobaczycie tablicę pamiątkową:


Przed dokładnym przyjrzeniem się strojowi postaci i atrybutom świętego tradycyjnie zachęcamy do zapoznania się z naszymi "fotoopisami": typowego stroju kanonika oraz głównych atrybutów św. Jana Nepomucena.


Jak widzicie, postać stoi w wyraźnym kontrapoście (lewa noga). Ubrana jest w typowy dla niej strój kanonika: sutannę z licznymi guzikami, komżę - rokietę obszytą koronką oraz futrzaną pelerynę z kapturem - almucję. Na głowie biret (4 skrzydełka, bez pompona), na nogach typowe trzewiki.

Strój kanonika z biretem jest najważniejszym atrybutem św. Jana Nepomucena.
Najbardziej rozpoznawalnego atrybutu - aureoli z 5 gwiazdami - nie ma.
Są za to pozostałe dwa główne atrybuty - krucyfiks i gałązka palmy (nieco omdlała) wsparte na prawym ramieniu.
Piękne spojrzenie Świętego na krucyfiks:


... i tylko guzików żal:


Aby nie kończyć mniej radośnie jak zaczęliśmy, szykujemy się na na spływ Nysą, by zobaczyć pomnik z rzeki, czekamy też na jesienne kolory w takich ujęciach:


Zapraszamy do Barda!

Lokalizacja opisanej dzisiaj postaci.

niedziela, 6 stycznia 2019

Lądek-Zdrój, ul. Wiejska (2)

Rozpoczynamy cytatem z kultowego filmu Barei: "Nie ma takiego miasta - Londyn. Jest Lądek, Lądek-Zdrój."
Przenosimy się więc do Lądka-Zdroju, miasta uzdrowiskowego, siedziby gminy w powiecie kłodzkim.

Tutaj zapraszamy do odwiedzenia jednej z dwóch plenerowych postaci św. Jana Nepomucena znajdujących się w tej miejscowości. . Wcześniej opisaliśmy tę figurę w jednym z 10 pierwszych postów tego bloga, pokazując obydwie figury z Lądka-Zdroju.

Trafić do bohatera dzisiejszego opisu nie jest łatwo. Od o wiele bardziej znanej figury św. Jana Nepomucena na moście św. Jana dzieli nas 2 km. Radzimy dojechać kierując się na Radochów, a zatrzymać się na niewielkim parkingu przed siedzibą Zakładu Wodociągów i Kanalizacji. Stąd mamy do przejścia jeszcze 300 m.


Jak widzicie, lokalizacja pomnika jest przepiękna, na skraju świerkowego lasu, nad bardzo stromą skarpą rzeki Biała Lądecka. Nawet niedawno ustawiono tam ławeczkę do medytacji.
Niestety, fotograficznie jest nieciekawie. Północne, strome zbocze góry Radoszka, porośnięte gęstym lasem świerkowym - bardzo mocno ogranicza światło. W lecie dodatkowo przeszkadzają liście okolicznych lip. Może późną wiosną tuż po wschodzie słońca? Ale niestety, to nie nasza pora aktywności.

Więc czym chata bogata - częstujemy posiadanymi zdjęciami, mimo ich widocznych niedoskonałości.
Zaczynamy od widoków ogólnych:


Teraz sama figura - niestety mocno omszała. Ostatnio lokalni społecznicy szukają szansy na renowację tego pomnika w ramach funduszu obywatelskiego powiatu kłodzkiego.


Przed dokładnym przyjrzeniem się strojowi postaci i atrybutom świętego jak zwykle zachęcamy do zapoznania się z naszymi "fotoopisami": typowego stroju kanonika oraz głównych atrybutów św. Jana Nepomucena.


Jak widzicie, postać stoi w delikatnym kontrapoście (lewa noga). Ubrana jest w typowy dla niej strój kanonika: sutannę z pięknie widocznymi 12 guzikami, komżę - rokietę obszytą koronką oraz futrzaną pelerynę z kołnierzem - almucję. W lewej dłoni trzyma nakrycie głowy - biret, na nogach typowe trzewiki.
Ciekawostka: z tyłu wyraźnie widać pozostałości polichromii: czerń sutanny i złocenia koronki rokiety:


Zbliżenia kilku szczegółów stroju:


Pokazany powyżej strój kanonika z biretem jest najważniejszym atrybutem św. Jana Nepomucena.
Z kolei najbardziej rozpoznawalnym atrybutem jest aureola z 5 gwiazdami. Tutaj znajdziemy tylko resztkę otoku:


Są za to pozostałe główne atrybuty - krucyfiks ułożony na gałązce palmy trzymany jest prawą dłonią i wsparty na prawym ramieniu.
Święty, co rzadziej jest spotykane, patrzy na przechodnia.
Niestety na tym zdjęciu wyraźnie widać uszkodzenia - utrącony nos Jana i brak głowy Jezusa:


Bardzo ciekawy jest postument:


Jedyna w swoim rodzaju jest płaskorzeźba na dole postumentu. Za encyklopedyczną stroną www.nepomuki.pl powtarzamy, że pomnik stanowi "wotum za uratowanie życia w niebezpiecznym wypadku, kiedy to pewien rzeźnik razem z rozjuszonym buhajem spadł ze stromego brzegu do rzeki".


Z tyłu postumentu data jego powstania - rok 1809 i inicjały twórcy - Henryka Klahra, mniej znanego syna Michała Ignacego Klahra.


Tę figurę odwiedziliśmy m.in. w: kwietniu 2014 r., lutym 2016 r. i kwietniu 2018 r.

Poniżej lokalizacja opisanej dzisiaj postaci.

niedziela, 18 lutego 2018

Wolibórz, Podlesie (2)

Jedna z trudniejszych do odnalezienia plenerowych postaci św. Jana Nepomucena w powiecie kłodzkim, chociaż dojazd do niej jest bardzo łatwy - stoi 2 m od drogi wojewódzkiej. Przy tym figura jest bardzo ciekawa, postument bardzo efektowny, widoczki (przyda się niewielki zoom) bardzo ładne, a jesienią gruszki w otoczeniu najpiękniejsze!


Zapraszamy do powtórnego odwiedzenia jednej z dwóch plenerowych figur "naszego" Jana znajdujących się we wsi Wolibórz położonej w gminie Nowa Ruda. Tę figurę opisaliśmy w maju 2014 r. w pierwszych postach tego blogu. Teraz (jak to czasami powtarzamy) hobbystycznie nieco dojrzeliśmy, przez co odwiedzamy spokojniej, a rzeźby oglądamy i fotografujemy dużo dokładniej.

Do tej pory problemem przy poszukiwaniu tej figury były niedokładne opisy jej lokalizacji - pisano o Woliborzu, bez wspominania, że stoi w oddalonym przysiółku Podlesie. Do tego w pobliżu pomnika nie ma możliwości zatrzymania się samochodem, a figura była mocno zarośnięta samosiejkami.
Tak figura wyglądała w 2014 r. i to już po pracowitym odginaniu (kijem przez płot) zasłaniających ją gałęzi:


Od niedawno zlokalizowanie pomnika stało się bardzo łatwe - naprzeciwko powstał przystanek PKS, a w pobliżu postawiono widoczną z daleka wieżę telekomunikacyjną.


Do przysiółka Podlesie w Woliborzu bezpośrednio dojedziemy DW 385 - odcinek: Ząbkowice Śląskie DK 8 - Srebrna Góra - Wolibórz. Co ważne, tylko 1,2 km mamy od skrzyżowania DW 385 z DW 384 - odcinek Nowa Ruda - Bielawa - Dzierżoniów - Łagiewniki DK 8.

Dlaczego ta figura stoi w tak nietypowym miejscu? Daleko od wody, daleko od kościoła, daleko od skrzyżowania?
Nie wiemy, ale na pewno lokalizacja jest zaplanowana. Pomnik stoi na pochyłym gruncie, poniżej drogi, więc wyposażono go w bardzo wysoki postument - aby był dobrze widoczny z drogi:


Dodatkową niedogodnością jest ustawienie postaci twarzą na północ, więc popołudniami można spotkać słońce świecące prosto w twarz. Przy planowaniu odwiedzin warto przypomnieć sobie przysłowie: "Kto rano wstaje, temu..."

Przeciągnął nam się ten wstęp, czas przejść do konkretów...
Przyglądamy się ze wszystkich stron postaci stojącej w niewielkim kontrapoście (lewa noga) - różne pory dnia i roku:


Przed przejściem do ciekawych szczegółów zachęcamy do obejrzenia naszych "fotoopisów": o typowym stroju kanonika oraz o głównych atrybutach św. Jana Nepomucena.

Pokazany powyżej strój barokowego kanonika w tym przypadku składa się z: sutanny z widocznymi 11 ogromnymi guzikami, komży - rokiety obszytej koronką oraz almucji - futrzanej peleryny, tutaj ze słabo wyeksponowanym kapturem. Na głowie skromny biret, na nogach typowe trzewiki.
Warto zwrócić uwagę na pozostałości powszechnej niegdyś polichromii - poniżej pozostałości czerni sutanny. Przy okazji przyglądnijcie się ciekawej koronce almucji.
Niestety, na tym ujęciu wyraźnie widać zniszczenia dolnej części figury - przy jej styku z postumentem.


Strój kanonika jest najważniejszym atrybutem św. Jana Nepomucena.
Kolejnym głównym atrybutem jest krucyfiks, tutaj ułożony na lewym ramieniu i podtrzymywany lewą dłonią (przez materiał). Zwróćcie uwagę na rzadko spotykane ułożenie prawej dłoni na sercu - w geście przysięgi:


Nie dostrzegamy trzeciego z głównych atrybutów - gałązki palmy.
A co z ostatnim i najbardziej charakterystycznym atrybutem tego świętego - aureolą z pięcioma gwiazdami?
Tutaj sprawa jest ciekawa - po śladach (zwłaszcza z naszej prawej strony) wyraźnie widać, że kiedyś była.


Przejdźmy do postumentu - bardzo ciekawego, ale w porach "liściastych" często przysłoniętego. A w dodatku najczęściej widzimy go "pod światło".


Jest to bardzo rzadko spotykany Język w glorii w relikwiarzu - element kultu patrona spowiedników.
W powiecie kłodzkim podobny (chociaż gorszej klasy) znajdziecie w Ratnie Górnym.

Powyżej relikwiarza dwa putta i już tylko jeden kuty uchwyt na świecę:


Poniżej relikwiarza inskrypcja wotywna:


A przy samej ziemi nazwisko twórcy lub fundatora i data - rok 1787:


Pokazywane zdjęcia powstały w: maju 2014 r., lutym i październiku 2015 r., wrześniu 2016 r. i sierpniu 2017 r.

Poniżej lokalizacja postaci.