poniedziałek, 11 stycznia 2016

Zwrócona - posesja nr 3, gm. Ząbkowice Śl.

Już od 2 miesięcy nie zapraszaliśmy Was do odwiedzenia plenerowej postaci św. Jana Nepomucena znajdującej się na terenie powiatu ząbkowickiego - sąsiadującego z Ziemią Kłodzką.

Dzisiaj nadrabiamy te zaległości i udajemy się do wsi Zwrócona leżącej w gminie Ząbkowice Śląskie - tylko 5 km od centrum miasta.
Dojazd jest bardzo prosty. Jadąc drogą krajową nr 8 od strony Kłodzka w kierunku Wrocławia mijamy Ząbkowice Śląskie i skręcamy w lewo 600 m za ostatnim zjazdem do miasta - za drogowskazem "Zwrócona 1". Stąd jedziemy 800 m i zatrzymujemy się tuż po minięciu mostu widocznego tylko dzięki barierkom przy drodze, naprzeciwko świeżo wyremontowanego budynku nr 3:


Rzeźba stoi na ogrodzonym terenie posesji, ale sympatyczni gospodarze są bardzo uprzejmi dla "dziwnych pasjonatów".
Dopiero stojąc w pobliżu figury można wyraźnie dostrzec most nad niewielkim potokiem płynącym obok posesji:


Przyglądnijmy się rzeźbie stojącej na nietypowym postumencie:


Obejrzyjmy ze wszystkich stron "oszczędnie" wyrzeźbioną postać stojącą w niewielkim kontrapoście (lewa noga).


Zobaczmy z bliska typowy strój kanonika, zaledwie starannie "odrobiony", lekko zerodowany i pokryty porostami:


Widzimy: sutannę bezguzikową - talarę, komżę - rokietę obszytą szeroką koronką oraz futrzaną pelerynę z kołnierzem - almucję, związaną z przodu ozdobnym sznurem. Na głowie biret, na nogach typowe trzewiki.

Wobec braku ciekawszych szczegółów stroju zajmijmy się teraz czterema głównymi atrybutami św. Jana Nepomucena.

Strój kanonika z biretem właśnie pokazaliśmy.
Aureola z 5 gwiazdami jeszcze jest wyraźnie widoczna, ale gwiazdy powoli kończą swój żywot:


Długi krucyfiks wsparty na prawym ramieniu przytrzymywany jest obiema dłońmi.


Nie ma gałązki palmy, chociaż pozostał po niej bardzo ciekawy fragment trzymany pionowo w lewej dłoni:


Przyszła kolej na postument, a dokładniej na tablicę z inskrypcją umieszczoną z przodu postumentu.
Na niej wyraźnie widoczna data wykonania - rok 1849:


Na zakończenie odnotujmy postępujące uszkodzenia dolnej części rzeźby oraz postumentu:


Aby nie odchodzić w smutnym nastroju, bo rzeźba jest przecież w stanie dosyć dobrym i w otoczeniu bardzo zadbanym - przyjrzyjmy się sympatycznej twarzy postaci i zastanówmy się - w jakim celu pobielono twarz Chrystusa i nos Jana?


Opisywaną dzisiaj figurę odwiedziliśmy w październiku 2015 r.

Poniżej lokalizacja postaci.

sobota, 9 stycznia 2016

Hermankovice - Janovicky, okres Nachod

Dopóki trwa biała zima, to szybko opisujemy plenerową postać św. Jana Nepomucena usytuowaną w poblizu wyciągu narciarskiego.
Przypominamy, że jedną taką postać już opisaliśmy - Jana z Zieleńca, obecnie dzielnicy Dusznik-Zdroju.
Dzisiaj zapraszamy Was w pobliże skromniejszej wersji wyciągu, ale za to do efektowniejszej figury.

Udajemy się na terytorium Czech, do osady Janovičky wchodzącej w skład dużej wsi Heřmánkovice, położonej w powiecie (okres) Nachod, w województwie (kraj) kralovohradeckim.
Jesteśmy co prawda w Czechach, ale tylko 1,0 km od granicy państwa (i powiatu kłodzkiego). Ta odległość jest do przejścia turystycznego Głuszyca Górna - Janovicky, bo w linii prostej do granicy jest około 650 m.

Dla turystów pieszych wygodny może być dojazd drogą wojewódzką nr 385 (odcinek Wałbrzych - Nowa Ruda) do wsi Głuszyca Górna i przejechanie jeszcze 1,8 km do ostatniego parkingu przed granicą. Stamtąd już pieszo 600 m do granicy i kolejne 1,0 km do figury.
Ludzie unikający tak ekstremalnych wysiłków muszą DW nr 385 dojechać do przejścia Tłumaczów / Otowice i dalej jechać tą samą drogą, noszącą już czeski nr 302 do miasta Broumov. Stąd jest jeszcze 7,5 km - na pierwszym skrzyżowaniu w mieście należy pojechać na wprost na Mezimesti, a w dzielnicy Olivetin skręcić za drogą nr 303 na Janovicky.

Zatrzymujemy się na placu wiejskim, naprzeciwko Pension Panorama - posesja nr 56:


Widzimy niedawno odnowioną postać Jana na postumencie, a obok niej - punkt widokowy na Karkonosze!


Przyglądamy się figurze na postumencie z pozostałych stron:


Teraz kolej na samą ciekawą rzeźbę, ze świętym stojącym w pięknym kontrapoście (prawa noga):


Przed wgłębianiem się w szczegóły stroju figury i atrybutów świętego - tradycyjnie zachęcamy do zapoznania się z naszymi "fotoopisami": typowego stroju kanonika oraz głównych atrybutów św. Jana Nepomucena.


Święty ubrany jest w typowy dla niego strój kanonika: sutannę bezguzikową - talarę , komżę - rokietę obszytą koronką oraz futrzaną pelerynę z dużym kołnierzem (almucję) . W lewej dłoni trzyma nakrycie głowy - biret, na nogach typowe trzewiki.

Jak widać, rzeźba - zwłaszcza z tyłu - nie zachwyca nadmiarem szczegółów. Do tego dołożyła się erozja piaskowca i chyba zbyt agresywna renowacja. Skutek - mocne rozmycie najbardziej interesujących szczegółów.
"Uroku" nie dodają białe pozostałości przysiadania ptaków na głowie figury.

Czy są w stroju elementy nietypowe? Oczywiście: długa befka pod szyją oraz duży wisior na piersiach.


Ten wisior to w zasadzie niezależny, rzadko spotykany atrybut - pieczęć milczenia.
Tym sposobem niezauważenie przeszliśmy do atrybutów Świętego. Omówimy je w nietypowej dla nas kolejności.

Niewielki krucyfiks na gałązce palmy ułożony jest na prawym ramieniu i trzymany prawą dłonią.


Aureoli z gwiazdami nie ma, nie widać także otworów do jej mocowania.
Strój kanonika z biretem - trzymanym co prawda w lewej dłoni - już pokazaliśmy, ale zobaczmy biret z bliska:


Biret, jak biret. Ale co Jan trzyma w palcach lewej dłoni? Wg nas jest to kłódka - atrybut milczenia.

Pozostało nam pokazanie postumentu z wyróżniającą się, nową i pomalowaną na czarno latarnią - rzadko spotykaną:


Tuż przy mocowaniu latarni widzimy wyobrażenie Języka w glorii - element kultu Świętego - spowiednika:


Poniżej słabo zachowana płaskorzeźba z mostem Karola w Pradze. Prawdopodobnie przedstawia zrzucenie Jana do Wełtawy:


Na samym dole postumentu odnowiona inskrypcja fundacyjna w języku niemieckim z datą wykonania - rok 1813:


Na zakończenie pytanie: zastanawialiście się, na czym Jan stoi? Wg nas - i przyjmijmy to za pewnik - stoi na chmurce.


Opisywanego dzisiaj Jana odwiedziliśmy w czerwcu 2015 r.

Poniżej lokalizacja postaci.